Een beetje schoonheid voor het slapengaan … ‘Madonna met kind’, gepolychromeerd hout, 15de eeuw, afgaande op de stijl wellicht afkomstig uit het Rijnland (Collectie Musée de l'Œuvre Notre-Dame de Strasbourg)

Blijkbaar gaat dat delen van documenten via de cloud, toch al iets verder in de tijd dan de meesten onder ons dachten.

You've been murdered. Who do you want on the case?

Toen men zes jaar geleden in onze gemeente de Dorpstraat volledig vernieuwde, hebben ze in de voortuin van het gemeentehuis een bufferbekken voor duizend kubieke water gelegd. Zowel de groendienst als de landbouwers kunnen daar in geval van droogte water komen tanken. 💪💪💪

Dit is een handschrift van een geoefende schrijfster: een brief van Joanna Moerentorf haar oom Balthasar Moretus. Ze schreef hem vaak bedelbrieven omdat ze als overste van het Annunciatenklooster in Antwerpen vaak krap bij kas zat. (Ik schreef vorig jaar een artikel over haar.)

Dit is daar een goed voorbeeld van … vooral die f-en die uiteindelijk s-en zijn heb ik altijd grappig gevonden. Het leken wel schrijver met een spraakgebrek. 16de en 17de handschriften zijn vaak lastig te ontcijferen, vooral wanneer het geen geoefende veelschrijvers waren. 🤪

Ondanks het feit dat de techniek vanwege strenge arbeidswetgeving en milieuvoorschriften vandaag minder wordt toegepast, worden er nog altijd zeer mooie realisaties mee gemaakt. 16/17

Maar daar stopte het niet, ook de glasramen van Marc Chagall zitten vol geëtst, voornamelijk blauw, glas. 15/17

Of bijvoorbeeld voor afschrikwekkende draken! 14/17

Glazeniers gebruikten deze techniek met veel enthousiasme voor engelenvleugels (al dan niet in combinatie met transparatie glasverven) ... 13/17

Men hoeft niet altijd tot op de blanke laag te etsen. Het is ook perfect mogelijk om zeer subtiele overgangen te etsen. 12/17

Fluorwaterstofzuur verbreekt bindingen in het silicaatnetwerk van glas. Alleen het onbedekte glas wordt door het etsmiddel aangetast. Bij plaquéglas wordt zo eerst de gekleurde bovenlaag dunner; verder etsen legt het blanke of anders gekleurde onderglas bloot. 11/17

Delen die gekleurd moeten blijven, worden afgeschermd met een zuurbestendige laag. In het verleden gebruikte men daarvoor meestal bitumen of bijenwas, tegenwoordig zuurbestendige zelfklevende folie. 10/17

Aanvankelijk maakten glasbewerkers het zuur soms nog zelf. 😱 Maar vanaf 1857 werd het commercieel verkrijgbaar en gingen ateliers het veel breder toepassen. Hoe werkt het? ... 9/17

In 1771 beschreef de Duits-Zweedse chemicus Carl Wilhelm Scheele voor het eerst fluorwaterstofzuur. Strikt genomen heet HF waterstoffluoride; opgelost in water spreken we van fluorwaterstofzuur. 8/17

Rond 1670 ontdekte de Neurenbergse glasgraveur Heinrich Schwanhardt eerder toevallig dat bepaalde etsmiddelen het glasoppervlak konden aantasten. Glazeniers zagen er de voordelen van in en begonnen te experimenteren. 7/17

Zo ontstonden lichte delen, scherpe vormen en verschillende kleuren binnen één glasstuk. Aanvankelijk werd deze techniek meestal voor wapenschilden en heraldische motieven toegepast. 6/17

Middeleeuwse glazeniers deden dat mechanisch. Ze krasten, schuurden of slepen de gekleurde bovenlaag weg met gereedschap. Zo kwam het lichtere onderglas opnieuw tevoorschijn. Dat was traag en precies werk. 5/17

Twee derde daarvan is blank glas of heeft een lichte kleur, met daarop een of meer flinterdunne lagen gekleurd glas. Meestal dieprood, diepblauw of diepgroen. Vaak in een egale kleur, maar soms ook met een gevlamde structuur. 3/17

Alles begint met plaquéglas! Plaquéglas - ook flashglass, flashed glass of Überfang - bestaat al sinds de 13de eeuw. Het zijn glasplaten die zo geblazen worden dat er twee of meer lagen boven elkaar liggen. 2/17

🧵 Deze morgen had ik het over de gevaren van fluorwaterstofzuur. Het is een levensgevaarlijk product waarmee glaskunstenaars nochtans de meest fabelachtige kunstwerken scheppen. ... Laat ik jullie in dit draadje meenemen in de wereld van gevaar én schoonheid! 1/17

Neen dat "Broom-voorval" is recenter. Dat incident met die trein was in Sint-Mariaburg (Ekeren), september 1990. "Een tankwagon met 29.000 liter dimethylether ontspoorde en boorde zich in de berm; de buurt werd geëvacueerd wegens explosiegevaar." ... Heeft dagen geduurd.

🫩🫩🫩

Er is wel enig verschil tussen die twee groepen 😂 … maar beiden vallen ze onder “beschermd erfgoed”, sommige instrumenten staan zelfs op de “Vlaamse topstukken”-lijst! … In volgorde: Forceville, Van Peteghem‘, Mortier en Decap! 😅

HipHipHip! Geniet van deze dag! 😘😘😘

Wel jammer dat Van Reeth daar niet, zoals oorspronkelijk voorzien, heeft kunnen samenwerken met glazenier Eugeen Yoors. Ook jammer dat “de trommel” sneuvelde. … Dit is een van de ontwerptekeningen van die trommel + foto van de maquette met de glasraamontwerpen van Yoors. (Niet uitgevoerd)

Dan is de Sint-Laurentiuskerk in Antwerpen misschien meer jou ding? ... Een ontwerp van Jef Huygh uit begin jaren ‘30. Strak, maar deze keer met ronde vormen.

… zoals de Sint-Walburgiskerk in Antwerpen en de H-Hartkerk in Lier. De nieuwe vormgeving en inrichting speelde ook volledig in op de denkbeelden van de Liturgische Beweging … zo verdwenen bvb preekstoelen en werden deze vervangen door ambo’s, enz.

Roosenberg is echt een uitgepuurd gesamtkunstwerk. … Een beetje zoals de Boodschapkapel van de Annunciaten in Heverlee … maar dat ontwerp van Flor Van Reeth, is 35 jaar ouder. Van Reeth heeft in de jaren ‘30 nog meer fantastische modernistische kerken ontworpen, …