Vanmiddag opname van de Historische BoekenCast van het Historisch Nieuwsblad. Altijd een genoegen de goede collega’s weer te treffen. Ik ga spreken over dit interessante boek👇van de zeer productieve Duitse historicus Peter Longerich, waarop ik niettemin wat kritiek heb.

In herinnering: 15 jaar geleden vermoordde terrorist Anders Breivik op deze dag 77 mensen. Deze smeerlap en extremist is het spiegelbeeld van de smeerlap en terrorist Osama Bin Laden, in 2011 geëxecuteerd. Beiden vijanden van de open samenleving die ze trachtten te ondermijnen.

20 juli: de datum in 1944 waarop Claus Schenk von Stauffenberg en anderen poogden Hitler uit de weg te ruimen in de hoop zo de totale ineenstorting van Duitsland te voorkomen. De aanslag had een conservatief, nationalistisch oogmerk maar was tevens een moedige poging tot verzet.

Apart en grappig om de naam van de befaamde Britse oorlogspremier Winston Churchill in Amsterdam op de Churchilllaan zo👇verbonden te zien met de komende Gay Pride in de hoofdstad. Churchill stierf in 1965. Homoseksualiteit was in Engeland tot 1967 verboden.

Vanmiddag naar het Rijksmuseum waar een expositie is van het werk van fotograaf Ed van der Elsken (1925-1990). Benieuwd of ook deze schitterende foto van Willem Frederik Hermans te zien is.

Het familiegraf waarin de urn van vrijdenker, journalist en anarchist Anton Constandse en zijn vrouw Gerda van der Gaag berusten op Oud Eik en Duinen in Den Haag. Wonderlijk, deze stilte hier in contrast met die levendige, scherpe stem van zijn commentaren voor de VPRO-radio.

Dat rare bijgeloof in topsport: ik lees dat voetballer Lionel Messi over de komende WK-finale zegt: “Zoals altijd, nu zal het afhangen van wat God wil”. Vroeger hoorde je deze verwijzingen naar God minder in het topvoetbal. De voetballers wisten nog dat ze het zelf moesten doen.

In een necrologie van de onfrisse Sjeik van Qatar, het land dat voor het WK voetbal van 2022 slecht was voor buitenlandse arbeiders en alle politieke oppositie onderdrukt, lees ik dat hij 24 kinderen had. Terrorist Bin Laden was ook al een van 54 kinderen. Zoveel kinderen: bizar.

Misschien is het omdat ik zelf al decennialang in radiostudio’s kom, maar dit👇boek van Govert van Brakel, een heel aardige man die 42 (!) jaar voor verscheidene omroepen bij de radio werkte, vind ik een aangenaam nostalgisch werk over dit nog altijd geweldige medium.

Sterfdag van de Poolse verzetsstrijder Jan Karski (1914-2000). Bijzondere man, terecht befaamd omdat hij de Holocaust bekend trachtte te maken tijdens de oorlog. Hij moest ook niets hebben van het communisme dat zijn vaderland na de oorlog onderdrukte: wimberkelaar.com/2015/01/14/t...

Vanavond gezien: de indrukwekkende documentaire “Soldier’s bones”, over een journalist die in Vietnam ontdekt dat het Amerikaanse leger zich ook na My Lai (1968) schuldig blijft maken aan oorlogsmisdaden. Vakkundig ingeleid door historica en goede vriendin Pien van der Hoeven.

In herinnering: geboortedag van Lion Feuchtwanger (1884-1958), schrijver die gemengde gevoelens oproept: hij schreef in 1937 een naïef en vergoelijkend boek over Stalin. Eerder echter de indrukwekkende roman Jud Süss (1925) waarin hij het eeuwige antisemitisme aan de orde stelde.

Sterfdag van journalist, schrijver en scenarist Jan Blokker (1927-2010), die in zijn columns scherpe kritiek leverde op sociale wetenschappers die open deuren zouden intrappen. Hij ontving voor zijn werk een eredoctoraat in de...sociale wetenschappen. Jan jr. schreef zijn 'persoonlijke biografie'.

Geboortedag van Franz Kafka (1883-1924), schrijver van een intrigerend oeuvre dat een eeuw na dato nog velen boeit. Nederland kent een Franz Kafka-Kring, waarvan ik deel uitmaak. Ik schreef dikwijls over hem, o.m. over de vraag of hij een anarchist genoemd kan worden: kafka-kring.nl/recensies/wa...

Sterfdag van Bob Smalhout (1927-2015), de anesthesist die kon schrijven en van De Telegraaf een tweewekelijkse column kreeg. Ik begeleidde mijn vader, die hem goed kende, naar zijn begrafenis en schreef nadien dit over de arts met politieke aspiraties: wimberkelaar.com/2015/07/10/b...

Geboortedag van de Amerikaanse historicus John Toland (1912-2004). Hij publiceerde, mede op basis van vele interviews, in 1976 een omvangrijke biografie over Hitler, de eerste die ik over de misdadiger las. De Tweede Wereldoorlog in al zijn facetten was en bleef zijn onderwerp.

In herinnering: geboortedag van Konrad Kujau (1938-2000), de Duitse vervalser van de zogenaamde Hitler-dagboeken in 1983. De vervalsing, gretig opgepikt door het Duitse weekblad "Stern", werd een groot schandaal. Over nepnieuws, toen al. Blijft fascinerend: wimberkelaar.com/2021/04/19/d...

Komende zondag bespreek ik voor @ovt-vpro.bsky.social: - Paul van der Steen, Goedvolk en de kop van Jut. Nederland in de ban van een dubbele moord - Joost Rosendaal, Het Oranjecomplot. 1799. Spionage, verraad en de strijd om Nederland - Televisieserie “World War II with Tom Hanks”

Vanmiddag werd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen het vijfde en laatste deel gepresenteerd van de Bibliografie van Katholieke Nederlandse Periodieken (BKNP), waarin meer dan 3000 uiteenlopende tijdschriften vanaf de 19e eeuw zijn beschreven. Een rijke bron, mooi gepresenteerd.

22 juni: de dag dat Nazi-Duitsland in 1941 'Operatie Barbarossa' startte: de inval in de Sovjetunie, de bloedigste oorlog in de 20ste eeuw. De nazi's onderschatten de Russische veerkracht. Rusland is nu zelf agressor en voert inmiddels al langer oorlog tegen Oekraïne dan 'Barbarossa' duurde.

Salman Rushdie sinds vandaag 79. Dat hadden de Ayatollahs van deze wereld niet gedacht en vooral niet gewenst. De schrijver van “De duivelsverzen” en vele andere boeken leefde jarenlang ondergedoken, raakte in 2022 levensgevaarlijk gewond maar leeft en schrijft nog steeds.

In de schaduw van de dood van Wim T. Schippers: de pijn die een driehoeksrelatie kan opleveren. Schippers getrouwd met Ellen Jens, Adriaan van Dis die de relatie ‘binnenkwam’ en haar liefde ook claimde en Jens die de twee mannen ‘nodig’ had. Hier was zeker één iemand slachtoffer.

In boekenstad Bredevoort: de antiquariaten waren gesloten maar in de boekenkasten buiten was nog genoeg te vinden. Vooral verheugd over de vondst van “The Ego and his own” van Max Stirner (1806-1856), een vertaling van “Der Einzige und sein Eigentum (1845). Deze uitgave: 1963.

In herinnering: geboortedatum van Gijs Schreuders (1947-2020), die met zijn autobiografie “De man die faalde” een mooie terugblik schreef op zijn leven als communist. De titel was een variant op de klassieker “De God die faalde”(1950) van Arthur Koestler en andere ex-communisten.

Dit weekend kwam ik de 7e editie van OOR’s Pop-encyclopedie tegen, de editie uit 1990. Als scholier kocht ik de allereerste editie uit 1977. Omdat ik een liefhebber ben van de popmuziek van de jaren ‘60 tot en met ‘80, liet ik deze editie niet liggen. En ook deze editie: vakwerk!

Wat een prestatie: de 94(!)jarige theoloog Karel Blei die een vuistdikke biografie heeft geschreven over de eens invloedrijke hervormde theoloog Hendrik Berkhof (1914-1995), die in de jaren ‘80, verontrust over de geloofsafval, een komende tijd van ‘godsverduistering’ voorspelde.

Brood en spelen beheersen de wereld en ook @nieuws.nos.nl, dat het decor van het ochtendjournaal heeft omgetoverd in een soort kroeg met stamtafel. Dat alles in de verwachting de kijkers te plezieren met het corrupte FIFA-feestje dat wereldkampioenschap voetbal heet. Bizarre gekkigheid.

Op pad voor een documentaire over anarchist, vrijdenker, journalist en VPRO-stem Anton Constandse (1899-1985). Hier met kleinzoon en radiomaker Paul van der Gaag op de Anton Constandse-straat in de Amsterdamse Watergraafsmeer, waar tegenwoordig vrijwel niemand van Constandse heeft gehoord.

Zo enorm aardig: als vriend @willembouwman.bsky.social op een boekenmarkt rondloopt (en dat is dikwijls) kijkt hij ook even of hij boeken ziet over deze massamoordenaar, wiens opkomst, optreden en ondergang mij al decennia bezighouden. Deze boeken👇van Ralf Georg Reuth stuurde hij me nu toe.